






Een plek
van geloof, hoop en herinnering
Wie de Kapelstraat in Heusden kent, weet dat er op de
Zandberg een bijzonder stukje geschiedenis verscholen ligt. Tussen het groen,
bij een oude dennenboom die er al generaties staat, bevindt zich het Kajotterskapelleke.
Een bescheiden kapel misschien, maar voor velen een plek vol herinneringen,
gebed en verbondenheid.
Het verhaal begint bij de familie Cuppens. Op deze plek
plaatste Matheus Cuppens ooit een klein kapelleke tegen de
dennenboom. Het was een teken van dankbaarheid en geloof in Onze-Lieve-Vrouw,
maar ook een dankbetuiging voor het priesterschap van hun zoon Alfons,
die rond 1936 tot priester werd gewijd. Wat begon als een eenvoudig
gebedsplekje groeide al snel uit tot een plaats waar mensen samenkwamen.
Toen in 1940 de oorlog uitbrak, werd het kapelleke een plek
van troost. Mensen uit de buurt kwamen er bidden, soms alleen, soms samen. Het
waren moeilijke jaren. Vaders, zonen en broers leefden in onzekerheid. Het
kleine kapelleke op de Zandberg werd een plaats waar men hoop zocht en waar men
stil bad voor betere tijden.
In 1942 kwam er een nieuw initiatief. Kapelaan
Vanhoudt nam samen met de Kajotters het plan op om
een grotere stenen kapel te bouwen. Het moest een stevige plaats worden waar
mensen konden blijven samenkomen. Bij het beeld van Onze-Lieve-Vrouw kwam het
opschrift:
“Ik ben de Maagd der Armen”
een verwijzing naar de verschijning van Maria in Banneux.
Heel wat mensen uit de buurt hielpen mee aan de bouw. Namen die men zich nog
herinnert zijn onder andere Mathias (Tiรซรจs) Cuppens, Frans
va Juliana (Reynders), Wies Deelkens de plekker, Vic
Eerdekens, Bรชr Bijloos, Andrรฉ va Nand (Claes)
en aannemer Driessens. Het waren eenvoudige mensen, maar met
sterke handen en een groot hart.
De familie Cuppens schonk de berg waarop de kapel werd
gebouwd. De familie Reynders gaf een stuk grond zodat men rond
de kapel een beeweg kon wandelen. Vandaag bestaat die beeweg
helaas niet meer, maar velen herinneren zich nog hoe men vroeger rond de kapel
bad en wandelde.
De Zandberg zelf draagt ook een oudere geschiedenis met zich mee. Hij maakte
ooit deel uit van de wal die de schansen Geenrijt en Schoot
met elkaar verbond.
In die oorlogsjaren vroeg kapelaan Vanhoudt aan de mensen
om zoveel mogelijk bij de kapel te komen bidden. Vooral toen verschillende
jonge mannen en kajotters naar Duitsland werden gevoerd om er
in wapenfabrieken te gaan werken. De angst was groot.
Een familie die in die tijd een bijzondere rol speelde was de familie Aerts.
Leonard Aerts, bij velen gekend als “Nar”, was de drijvende
kracht achter het gebed voor een veilige thuiskomst van de jongens. Samen met
zijn vrouw Mathilde hield hij het geloof en de hoop levend.
Het gebed werd gehoord: de jonge mannen kwamen allemaal veilig terug,
onder wie ook hun zoon Jef. Voor de familie Aerts werd het
kapelleke een blijvend symbool van dankbaarheid.
Toen vader Nar en moeke Mathilde er niet meer waren, namen de kinderen de
zorg voor de kapel verder op zich. Vooral Elza Aerts zette
zich jarenlang met hart en ziel in voor het onderhoud. Voor haar was het
kapelleke meer dan een monument. Het was een plek waar ze steun en troost vond
in moeilijke dagen.
Als kind had Elza zelfs meegeholpen aan de bouw van de kapel. Met een
rode en een witte steen in elke hand stapte ze de Zandberg op om de
metsers te bevoorraden. Het zijn kleine herinneringen die vandaag nog altijd
een glimlach oproepen.
In 2012 werd het 70-jarig bestaan van het
Kajotterskapelleke gevierd. Eerst was er een viering in de Sint-Willibrorduskerk,
waarna in de namiddag een ingetogen tocht volgde van de Sint-Janskapel
naar het Kajotterskapelleke. Nadien werden in De Boshut aan de Bouworde
verhalen van vroeger gedeeld en herinneringen opgehaald.
Het werd een warme dag, vol herkenning en verbondenheid.
Anno 2026
Vandaag staat het Kajotterskapelleke nog altijd fier op de
Zandberg in Heusden. De oude dennenboom staat er nog bij, alsof hij al die
jaren mee heeft gewaakt over de kapel en over de mensen die hier kwamen bidden.
Elk jaar in de maand mei, traditioneel de Mariamaand, wordt
de kapel nog steeds met veel zorg onderhouden. Buurtbewoners en betrokken
families zorgen ervoor dat de kapel netjes blijft: hier en daar een likje verf,
wat herstellingswerken, bloemen bij het beeld van Onze-Lieve-Vrouw en het groen
dat rond de kapel wordt bijgehouden.
Zo blijft deze plaats een stille getuige van geloof en verbondenheid
doorheen de generaties.
Misschien komt er binnenkort opnieuw een bijzonder moment om samen te komen.
In 2027 nadert immers het 85-jarig bestaan van het
Kajotterskapelleke. Het zou een mooie gelegenheid kunnen zijn om
opnieuw stil te staan bij de geschiedenis van deze kapel, bij de mensen die
haar hebben gebouwd en bij de families die haar al zoveel jaren met zorg hebben
onderhouden.
Want sommige plekken verdwijnen niet.
Ze blijven bestaan in het landschap,
maar vooral in het hart van de mensen van Heusden.
Ook dank aan Maurice Mues om zijn tekst te verwerken naar dit Nostalgisch moment.